Sztućce "królewskie", XIX w.

Srebro, odlew cyzelowany, grawerowany, puncowane nieczytelnie.

Waga: 100 g

Łyżka z migdałowym w kształcie czerpakiem i dekoracyjnym trzonkiem z dekoracją rokokową; zakończenie uchwytu w formie atlasa trzymającego koronę królewską. Na rewersie czerpaka, w ozdobnym kartuszu Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Długość: 15 cm

Widelec trójzębny, trzonek identyczny jak w łyżce, na rewersie u nasady herb Pogoni.

Długość: 14,5 cm

Nóż, trzonek identyczny jak w łyżce, z ażurowym ostrzem, o zaokrąglonym, podwiniętym w górę zakończeniu, z grawerowanym ornamentem liściastym i aplikowanym u nasady herbem Orła Białego.

Długość: 17, 5 cm

Sztućce są bardzo interesującym przykładem tzw. "pamiątek królewskich", zbieranych w XIX wieku przez polskich amatorów i kolekcjonerów. Obok sztućców wykonywano wówczas także berła, rogi, broń, meble i różne drobiazgi zdobione podobiznami i herbami polskich władców lub dygnitarzy. Wykonywano je zarówno w Polsce, jak i w krajach ościennych, w Niemczech lub Austrii. Omawiane tutaj sztućce powstały zapewne w II połowie XIX w., gdy znajomość dawnych form przedmiotów i ich dekoracji nie była zbyt wielka. Sądząc ze sposobu sygnowania i doskonałości wykonania można sądzić, że wykonano je w Niemczech, w dobrym warsztacie. Forma i dekoracje powyższych sztućców nawiązują głównie do wyrobów z XVII i XVIII w. Sztućce, obok niewątpliwych walorów artystycznych i dekoracyjnych, posiadają takie znaczną wartość historyczną jako dokument polskiego kolekcjonerstwa, które wykształcało się w dobie rodzącej się świadomości narodowej i chęci posiadania pamiątek po dawnych polskich władcach i bohaterach, z czasów przedrozbiorowych, szczególnie, gdy Rzeczpospolita były znaczącym mocarstwem w Europie epoki jagiellońskiej. Są one zabytkiem polskiego historyzmu, tzw. stylu neosarmackiego. Dzisiaj należą do rzadkości, sporadycznie występują w zbiorach muzealnych.

Dostępne: Warszawa